Sarımsaq təkcə kulinariyada dadlandırıcı vasitə deyil, həm də mürəkkəb kimyəvi tərkibi sayəsində orqanizmin immun sistemini birbaşa stimullaşdıran və müdafiə baryerlərini möhkəmləndirən unikal bir bioloji kompleksdir. Bu bitkinin tərkibindəki efir yağları və kükürdlü birləşmələr qana daxil olduqda patogen mikroorqanizmlərin inkişafını dayandırır və bədənin daxili təmizlənmə proseslərini sürətləndirən təbii bir filtr rolunu oynayır.
AzFood “Journal of Nutrition” nəşrinə istinadla xəbər verir ki, müntəzəm sarımsaq istehlakı arterial təzyiqi aşağı salmağa kömək edir və damarların elastikliyini artıraraq tromb yaranma riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldan ən səmərəli profilaktik vasitədir. Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, sarımsaq xolesterin balansını tənzimləyərək qaraciyərin funksiyasını yaxşılaşdırır və orqanizmin ağır metallardan təmizlənməsinə birbaşa müsbət təsir göstərir. Antioksidantlarla zəngin olan bu bitki hüceyrələrin qocalma sürətini azaldır və dəri sağlamlığını qoruyaraq daxili iltihab ocaqlarının sönməsinə kömək edir. Həkimlər qeyd edirlər ki, sarımsağın faydalı xüsusiyyətlərindən maksimum yararlanmaq üçün onu çiy halda və əzildikdən bir neçə dəqiqə sonra istehlak etmək lazımdır, çünki bu zaman alisin maddəsi tam aktivləşir. Termiki emal zamanı sarımsağın tərkibindəki bəzi faydalı elementlər parçalansa da, o, yenə də həzm sistemini stimullaşdıran bir qida əlavəsi kimi öz dəyərini saxlayır. Lakin mədə-bağırsaq traktında kəskin xora və ya qastrit problemi olan şəxslərin sarımsaq istehlakı zamanı ehtiyatlı olması və mütləq həkimlə məsləhətləşməsi vacib şərtlərdən biridir. Beləliklə, təbiətin bizə bəxş etdiyi bu əlçatan və güclü vasitədən düzgün istifadə etmək həm infeksiyalardan qorunmaq, həm də ürək sağlamlığını uzun illər boyu saxlamaq üçün ən doğru yoldur.
İspanaq: Dəmir və vitamin anbarı
Açar sözlər: ispanaq, dəmir çatışmazlığı, vitamin deposu, görmə qabiliyyəti, sağlam qidalanma
Yaşıl tərəvəzlərin şahı sayılan ispanağın qanazlığı ilə mübarizədə və göz sağlamlığının qorunmasında misilsiz imkanlara malik olduğu açıqlanıb
İspanaq tərkibindəki bol miqdarda dəmir, kalsium, maqnezium və A, C, K vitaminləri sayəsində orqanizmin mineral ehtiyacını qarşılayan və sümük toxumasını möhkəmləndirən ən dəyərli bitki mənşəli qida mənbələrindən biridir. Bu tərəvəzin tərkibindəki lütein və zeaksantin maddələri gözün torlu qişasını ultrabənövşəyi şüaların zərərli təsirlərindən qoruyur və yaşla bağlı yaranan görmə zəifliyinin qarşısını alan təbii bir qalxan rolunu oynayır. Foodinfo.az “American Journal of Clinical Nutrition” portalına istinadla xəbər verir ki, ispanağın müntəzəm istehlakı qanda hemoqlobin səviyyəsini yüksəldərək toxumaların oksigenlə təminatını yaxşılaşdırır və ümumi yorğunluq hissini aradan qaldırır. Dietoloqlar vurğulayırlar ki, ispanaq tərkibindəki liflər sayəsində həzm prosesini asanlaşdırır və bağırsaqların fəaliyyətini tənzimləyərək bədəndə metabolik balansın qorunmasına xidmət edir. İspanaq həm də ürək-damar sistemi üçün faydalıdır, çünki onun tərkibindəki nitratlar arterial təzyiqin normallaşmasına və qan dövranının səmərəliliyinin artmasına kömək edir. Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, ispanağı yüngül buxarda hazırlamaq və ya salatlara çiy halda əlavə etmək onun tərkibindəki faydalı maddələrin orqanizm tərəfindən daha tez mənimsənilməsinə şərait yaradır. Şəkərli diabet riskini azaltmaq və çəki nəzarətini təmin etmək istəyən şəxslər üçün aşağı kalorili və yüksək qida dəyərli olan ispanaq ən ideal pəhriz komponenti kimi qiymətləndirilir. Lakin tərkibindəki oksalat turşusu səbəbindən böyrəklərində daş problemi olan şəxslərin ispanaq istehlakında müəyyən məhdudiyyətlərə riayət etməsi məsləhətdir. İspanağın tərkibindəki fol turşusu (B9 vitamini) hüceyrələrin bölünməsi və DNT-nin bərpası üçün zəruri olduğu üçün bu tərəvəz gənc nəslin inkişafında da mühüm rol oynayır. Beləliklə, rasiona ispanağı daxil etməklə biz həm fiziki gücümüzü artıra, həm də orqanizmimizi daxili bərpa prosesləri üçün lazımi tikinti materialları ilə təmin edə bilərik.
